Najcenniejszym łupem wojennym…

Najcenniejszym łupem wojennym z okresu II wojny światowej znajdującym się w polskich rękach jest tak zwana berlinka, tj. zbiór 500 tysięcy zabytkowych archiwaliów pochodzących z byłej Pruskiej Biblioteki Państwowej. Co znajduje się w zbiorach nie sposób wymienić nawet pokrótce, między innymi są to manuskrypty Goethego, Mozarta, Beethovena, Bacha, rękopisy Marcina Lutra, Jana Kalwina, Georga Wilhelma Friedricha Hegla i Johanna Gottfrieda Herdera, czy braci Grimm. Znaczenie owych zbiorów dla niemieckiej kultury porównać można z polskim Ossolineum, czy spalonym przez Niemców warszawskim Archiwum Akt Dawnych.

Zbiory Pruskiej Biblioteki znalazły się w polskich rękach w zasadzie przez przypadek, Niemcy przewieźli je w 1944 r. do opactwa cystersów w Krzeszowie, gdzie w wyniku związanego ze zbliżającym się frontem zamieszania już pozostały, by po wojnie znaleźć się na terytoriach przyznanych Polsce. Ciekawe jest, że polscy komuniści gdy zorientowali się na czym położyli swoje ręce ukryli ten fakt nawet przed starszym bratem ze wschodu, słusznie zapewne obawiano się bowiem że Sowiet wywiezie cenne zbiory do siebie. Działając w ścisłej tajemnicy wywieziono archiwalia do Biblioteki Jagiellońskiej w 1947 r., przy czym sam fakt znajdowania się Berlinki w polskich rękach był ścisłą tajemnicą aż do lat 60-tych, czyli przetrzymano w tym zakresie rządy Stalina szczególnie łasego na rabunkową politykę.

Oczywiście Niemcy od lat 70 domagają się zwrotu berlinki, momentami w sposób bardzo natarczywy i również na najwyższych szczeblach. Strona polska odmawia słusznie podnosząc iż jest to rekompensata za ogromne zniszczenia w zakresie dóbr kultury jakich dopuścili się Niemcy w okresie II wojny światowej. Rozważyć zwrot berlinki można by było jedynie w przypadku rekompensaty w zakresie dóbr kultury ze strony Niemiec. Tutaj jednak Niemcy już tak pomocni nie są, ich pomoc w zakresie zwrotu zagrabionych poloników znajdujących się w prywatnych rękach ma charakter sporadyczny (Niemcy tłumaczyli w latach 90tych że nie można naruszać integralności prywatnych kolekcji).

#historia #ciekawostkihistoryczne #iiwojnaswiatowa